کاهش سرمایه در شرکت سهامی خاص

کاهش سرمایه در شرکت سهامی خاص

کاهش سرمایه در شرکت سهامی خاص؛ با تشکیل انواع مختلف شرکت‌ها انجام دادن فعالیت‌های تجارتی به‌صورت تک‌نفره و انفرادی جای خود را به انجام فعالیت‌های دسته جمعی در قالب شرکت‌ها داد که یکی از این شرکت‌ها، شرکت‌های سهامی عام و خاص است، که امروزه کارایی زیادی برای انجام فعالیت‌های مختلف تجاری دارد.

تعریف شرکت سهامی خاص

یکی از رایج‌ترین شرکت‌هایی که در ایران ثبت می‌شود، شرکت سهامی خاص است. در این نوع شرکت تمام سرمایه توسط مؤسسین آن تامین شده و این سرمایه به‌صورت سهام تقسیم می‌گردد و سهام اسمی هر کدام از سهامدارن مشخص کننده میزان مسئولیت آن‌ها در قبال سود و زیان شرکت است. منظور از سهام اسمی، میزان کل مبلغی است که هر صاحب سهمی در شرکت سرمایه‌گذاری کرده است و به همین مقدار در برابر بدهی‌های شرکت مسئولیت دارد. این نوع از شرکت سهام آن در بازار بورس قابل داد و ستد کردن نمی‌باشد. امّا به‌راحتی به‌وسیله مردم قابل معامله است. همان‌طوری که گفته شد، هنگام تشکیل شرکت سهامی خاص سرمایه آن از طریق مؤسسان تامین می‌شود و قسمتی از سرمایه هم در بانک سپرده گذاری می‌گردد.

ثبت شرکت سهامی خاص برای انجام چه فعالیت‌های است؟

شرکت‌های سهامی شرکتی بازرگانی محسوب می‌شوند، حالا موضوع فعالیت آن‌ها چه تجاری و یا غیر تجاری باشد و این شرکت‌ها در امور مختلف مجاز به انجام فعالیت هستند.

چه مقدار سرمایه‌ای که برای ثبت شرکت سهامی خاص مورد نیاز است؟

مقدار سرمایه‌ای که برای ثبت شرکت توسط مؤسسین باید تأمین شود حداقل یک میلیون ریال است و از این مقدار 35% از آن را در یکی از بانک‌ها در حسابی به‌نام شرکت در شرف تاسیس سپرده گذاری می‌کنند.

بررسی مزایا و معایبی که مر بوط به شرکت سهامی خاص است

مزایای این نوع از شرکت‌ها این است که هر یک از سهامداران فقط به میزان سهام خود در شرکت مسئولیت داشته و هر کدام در انتخاب اعضای هیئت مدیره نقش دارند و نقل و انتقال سهام به‌دلیل تقسیم شدن سرمایه شرکت به سهام حتی سهام بی‌نام به‌راحتی انجام می‌شود و نیز از مزایای این تقسیم شدن سهام این است که هر فردی می‌تواند به اندازه وسع و توان خود سهام خریداری کند و با این‌کار زمینه انجام امور تجاری با جمع شدن سرمایه‌های کوچک فراهم می‌شود، اما شرکت‌های سهامی خاص معایبی نیز دارند، مانند واریز35% از سرمایه شرکت در ابتدای کار آن به بانک و نیز در مقایسه با سایر شرکت‌ها  برای ثبت و نگه‌داری این شرکت قوانین سخت و مشکلی  وجود دارد و همچنین هر دو سال یک‌بار مدیران و اعضای هیئت مدیره و سالی یک‌بار بازرسین، تمدید شده و باید به شکل صورت‌ جلسه به اداره ثبت شرکت‌ها اعلام گردد.

کاهش سرمایه در شرکت‌های سهامی خاص

کاهش سرمایه در شرکت سهامی خاص

در شرکت سهامی خاص شرکاء نمی‌توانند ازسرمایه آن برداشت کنند زیرا سرمایه شرکت تضمین کننده طلب طلبکاران از شرکت است، امّا برای کاهش سرمایه با رعایت حقوق طلبکاران مجاز هستند، به این شرط که در کاهش دادن سرمایه، تساوی حقوق صاحبان سهام نیز رعایت شود. کاهش سرمایه در حالتی که شرکت در حال کسب منفعت و سود دهی باشد و هم در حالتی که در شرایط بد و نامطلوب ضرر و زیان دیدن باشد، در هر دو حالت برای شرکت می‌تواند مفید باشد. ( بیشتر در حالت زیان شرکت) زمانی‌که  شرکت مقداری از سرمایه‌اش را به‌دلیل ضررو زیان از دست بدهد تا وقتی که این ضررجبران نشود شرکاء نمی‌توانند سود را میان خود تقسیم کنند و نیز به اجبار قبل از تقسیم سود باید مبلغی باعنوان اندوخته شرکت کنار گذاشته شود. با کاهش یافتن میزان سرمایه شرکت به اندازه دارایی واقعی آن در صورتی‌که در این شرایط شرکت سود دهی داشته باشد، شرکاء می‌توانند سود حاصله را در میان خودشان تقسیم نمایند و مانند شرایط ذکر شده در بالا دیگر لازم نیست، به‌خاطر کمبود سرمایه منتظر جبران آن (سرمایه) باشند.

شرایط کاهش سرمایه شرکت سهامی خاص از نظر قانونی

مطابق ماده 141لایحه قانونی 1347کاهش سرمایه به‌دلیل ضرر و زیان بنابر شرایطی ضروری است (کاهش اجباری). زمانی‌که شرکت از نظر مالی و سود دهی در شرایط مطلوبی است، شرکت کمتر نیاز به کاهش سرمایه دارد، البته در این حالت کاهش سرمایه برای شرکت خالی از فایده نیست مثلا اگر با وجود کافی بودن دارایی شرکت در شرایطی که هنوز مقداری از مبلغ سهام اسمی پرداخت نشده در این حالت اگر شرکت صاحبان سهام را به پرداخت این مبلغ وادار نماید، این کار دارای فایده برای شرکت است، به این شکل که برابر مبلغ پرداخت نشده سهام از سرمایه کم شود، این کار باعث از بین رفتن بدهی شرکاء از شرکت می‌گردد (کاهش اختیاری).

اهمیت تصویب مجمع عمومی فوق‌العاده در کاهش سرمایه شرکت سهامی خاص مطابق قانون

مطابق ماده 189لایحه قانونی 1347 تنها مرجعی که می‌تواند درباره کاهش سرمایه تصمیم گیری نماید، مجمع عمومی فوق‌العاده است. هیئت مدیره حداقل 45 روز قبل از تشکیل مجمع عمومی فوق‌العاده باید پیشنهاد خود را به بازرس یا بازرسان شرکت ارائه نماید گزارشی که ارئه می‌شود باید شامل توضیحی در باره امور شرکت از ابتدای سال مالی تا کنون و حتی اگر مجمع عمومی درباره حساب‌های مربوط به سال گذشته تصمیمی نگرفته باشد، این گزارش باید در بر گیرنده وضع مالی شرکت از ابتدای سال مالی قبل باشد و همچنین شامل توضیحاتی در مورد لزوم کاهش سرمایه شرکت باشد که پیشنهاد این امر از طرف هیئت مدیره شرکت به مجمع عمومی است و نیزعملی نمودن این کاهش سرمایه  با هیئت مدیره است (ماده 190لایحه قانونی 1347). مطابق ماده 191با بررسی پیشنهاد هیئت مدیره از طرف بازرسان و ارائه گزارش (به‌وسیله بازرس) به مجمع عمومی فوق‌العاده، این مجمع بنابر گزارش بازرسان تصمیم گیری می‌کنند.

محدودیت داشتن کاهش سرمایه برای شرکت سهامی خاص بر طبق قانون

مطابق ماده 5لایحه قانونی حداقل سرمایه مورد نیاز برای تشکیل شرکت سهامی خاص یک میلیون ریال است، که شرکت مجاز نیست میزان سرمایه خود را به کمتر ازمقدار مبلغی که برای تشکیل آن تعیین شده کاهش دهد اما اگر این کاهش سرمایه برای شرکت اتفاق بیفتد هر ذی‌نفعی می‌تواند در خواست انحلال شرکت را از دادگاه صلاحیت‌دار داشته باشد و در صورتی‌که قبل از انجام رأی حتمی این مشکل برای شرکت رفع نشود دادگاه مطابق قسمت دوم ماده 5این لایحه به انحلال نمودن شرکت رأی می‌دهد.

رعایت تساوی حقوق شرکاء در کاهش سرمایه شرکت سهامی خاص بر طبق قانون

مطابق ماده 189لایحه قانونی 1347کاهش سرمایه شرکت تا زمانی امکان دارد که لطمه‌ای به حق تساوی صاحبان سهام وارد نکند و بر طبق تبصره این ماده نباید این کاهش یافتن سرمایه را به عده ای از سهام‌داران تحمیل نمود و به بعضی دیگر تحمیل نکرد. برطبق ماده 141همین لایحه در زمان کاهش  اجباری سرمایه بدون توجه کردن به نوع سهام این‌که ممتاز و یا عادی باشند و نیز به تعداد سهامی که شخص دارد، کاهش مبلغ اسمی سهام یا کاهش سهام انجام می‌شود. اجرای این قانون مربوط به تساوی شرکاء خیلی مشکل است. مثلا اگر در اساسنامه شرکت داشتن حداقل میزان ده سهم  شرط رای دادن شرکاء در مجامع باشد، ممکن است افرادی به‌خاطر کاهش سرمایه مقداری از سهام خود را از دست داده باشند و به این دلیل از داشتن حق رأی محروم شوند.

حفظ حقوق طلب‌کاران شرکت سهامی خاص در کاهش سرمایه بر طبق قانون

طلب‌کارانی که پس از کاهش سرمایه  وارد معامله با شرکت شده باشند، لطمه ای به سرمایه‌ها‌یشان وارد نمی‌شود، ولی امکان دارد طلب‌کارانی که قبل از کاهش سرمایه با شرکت وارد معامله شده باشند، حقوق آن‌ها ضایع شود. در واقع می‌توان گفت با دادن مقداری از سرمایه به شرکاء موجب کم شدن تضمین طلب، طلب‌کاران است برای جلوگیری از این چنین اتفاقی مقرراتی در لایحه 1347پیش بینی شده است.

لازم به ذکر است که این مقرّرات درباره کاهش اختیاری سرمایه بوده و نه کاهش اجباری سرمایه که به بررسی آن می‌پردازیم:

  • مطابق ماده92هیئت مدیره حداکثردر طول مدت یک‌ماه و قبل ازاقدام نمودن به کاهش سرمایه در روزنامه کثیرالانتشار که یک روزنامه رسمی باشد تصمیم مجمع عمومی را آگهی کند و نشر دهد.
  • اگر هر کدام از دارندگان بستانکاری یا اوراق قرضه که اصل طلب آن‌ها به زمان قبل از تاریخ انتشار آگهی یاد شده در مورد کاهش اختیاری سرمایه (مطابق ماده192) این امکان را دارند که مطابق ماده 193در طول مدت زمان دو ماه از زمان نشر آخرین آگهی اعتراض خود را در مورد کاهش اختیاری سرمایه شرکت به دادگاه اعلام نمایند، در این‌ صورت مطابق ماده 194اگر بر طبق نظر دادگاه شرکت وثیقه کافی و لازم را به منظور پرداخت نمودن حق طلب‌کار معترض به وی ندهد، در این شرایط دادگاه به پرداخت کردن حق و طلب او رأی خواهد داد. در طول مدت دو ماه یاد شده در ماده (193) اگر اعتراضی به دادگاه شده باشد تا مشخص شدن اجرای حکم حتمی دادگاه مطابق ماده (195) کاهش سرمایه شرکت، ممنوع اعلام می‌شود.

عملی نمودن کاهش سرمایه در شرکت سهامی خاص مطابق با قانون

کاهش سرمایه در شرکت سهامی خاص

برطبق ماده 189لایحه قانونی 1347همان‌طوری که گفته شد کاهش اجباری سرمایه به دو روش در نظر گرفته شده است:

  • کاهش تعداد سهام
  • کاهش مبلغ اسمی آن

امّا برای کاهش اختیاری سرمایه مطابق ماده 196یک راه مجازو قانونی در نظر گرفته شده و آن این‌که به نسبتی مساوی بهای اسمی سهام را کاهش داده و مبلغ کسر شده هر سهم را به صاحب سهم پس داده شود. برای این منظور هیئت مدیره وظیفه دارد که این امر را به شکل آگهی در روزنامه کثیرالانتشار که ثبت آگهی‌های شرکت در آن انجام می‌شود، انتشار داده و به‌صورت پستی همراه با نام برای صاحبان سهام، سفارشی ارسال کند.

موسسه آکادمی کلهر با آگاهی از تمام مراحل حقوقی و ثبتی از کاهش سرمایه خود جلوگیری کنید.

در این اطلاعیه باید چند نکته ذکرشوند که مطابق ماده 197شامل موارد زیر می‌شود:

  • نام شرکت و همچنین ذکر آدرس دقیق مرکز اصلی شرکت
  • مقدار سرمایه اصلی شرکت قبل از این‌که تصمیمی در مور کاهش سرمایه گرفته شود.
  • بیان دقیق بهای اسمی هر سهم بعد از کاهش و نیز مقدار مبلغی که هر سهم به میزان آن کاهش پیدامی‌کند.
  • چگونگی پرداخت کردن و بیان مدت زمانی‌که برای باز پرداخت مبلغی که از هرسهم کسر شده است و مشخص نمودن جایی که این باز پرداخت در آن انجام می‌شود.

افرادی که به تازگی شرکت یا اداره ای را ثبت می‌کنند، معمولا به‌دلیل کم آگاهی در مورد تقلیل و کاهش دادن سرمایه  ممکن است، دچار استرس و سردرگمی شوند و این عدم اطلاع و توجه دقیق در مورد سرمایه، شرکت را دچار ضعف و ازهم پاشدگی می‌کند. مدیران باید این نکته را در نظر بگیرند که با ارتقاء و بهبود وضعیت و با بالا بردن آگاهی خود در این زمینه (سرمایه شرکت ) می‌توانند، سرمایه و کسب سود شرکت خود را افزایش دهند و باید بدانند این کاهش سرمایه امری موقتی است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *