انواع چک‌های فاقد اعتبار

انواع چک‌های فاقد اعتبار

انواع چک‌های فاقد اعتبار موضوعی است که دانستن آن برای اشخاصی که به دلایل مختلف با چک سر و کار دارند بسیار مهم است. چک یکی از ابزارهای اقتصادی مهم است که برای آسان کردن مراودات و معاملات مالی از آن استفاده می‌شود. منظور از چک، نوعی اعتبار مالی خاص است که به اشخاص حقیقی یا حقوقی از طرف بانک داده می‌شود و به راحتی می‌توانند با کمترین زحمت در معاملات خود اموال زیادی را در قالب چک رد و بدل کنند. متأسفانه مانند خیلی از مفاهیم دیگر مفهوم چک نیز فهمیده نمی‌شود. این برگه کوچک در قالب اعتباری که دارد می‌تواند مشکلات زیادی را برای اشخاص به‌وجود بیاورد، بنابراین با انجام چک‌نویسی مسئولیت افراد شروع می‌شود. عدم اعتبار چک، یکی از بزرگ‌ترین مشکلاتی است که می‌تواند اشخاص را تا مدتی درگیر خود کند. در این بحث ما را همراهی کنید تا به بررسی چک‌های فاقد اعتبار بپردازیم.

انواع چک بانکی 

انواع مختلفی ازحواله‌های بانکی موجود هستند که به منظور انجام معاملات با حجم بالا مورد استفاده قرار می‌گیرند. اشخاصی که به هر نوعی با حواله در ارتباط هستند باید سعی کنند انواع چک‌های بانکی را بشناسند. در زیر به‌طور خلاصه به معرفی انواع چک‌ها می‌پردازیم:

چک‌های که به‌وسیله صاحب چک صادر می‌شوند:

 

انواع چک‌های فاقد اعتبار

چک عادی

این نوع از حواله اولین و رایج‌ترین نوع چک بانکی است که صاحب چک بنابر دارایی خود که در بانک دارد، چکی را در وجه حامل یا شخص مورد نظر صادر می‌کند. چک را برای نقد کردن باید به شعبه بانکی که از آن صادر شده ارائه نمود.

چک گواهی شده یا تأیید شده

این چک تفاوت زیادی با حواله عادی ندارد. تفاوت آن‌ها در این است که بانک پرداخت چک گواهی‌ شده را تأیید می‌نماید. به این صورت که حتی اگر در حساب شخص صادر کننده حواله وجه لازم موجود نباشد بانک پرداخت مبلغ را تضمین می‌کند.

چک‌هایی که از طرف بانک صادر می‌شوند:

چک مسافرتی

این حواله از طرف بانک صادر می‌شود و در شعبه‌های مربوط به همان بانک و یا از طریق کارگزاران یا نمایندگان بانک مورد نظر قابل دریافت است. از طریق این نوع چک می‌توان پول زیادی را حمل نمود.

چک تضمین شده یا تضمین شده رمزدار

این چک به درخواست مشتری و توسط بانک صادر می‌شود و همان بانک تضمین کننده پرداخت وجه آن خواهد بود.

چک رمزدار بین بانکی

این چک به درخواست صاحب حساب و توسط بانک به شکل رمزدار برای بانک‌های دیگر صادر می‌شود. به این شکل که بانک مبلغ مورد درخواست فرد را به حساب شخص مورد نظر در بانک دیگری واریز می‌کند.

مواردی‌که موجب بی‌ اعتبارشدن چک می‌شوند

طبق ماده 312 قانون تجارت حواله باید دارای امضاء، محل و تاریخ صدور باشد، موارد نام برده جزء اساس چک هستند و بدون آن‌ها حواله فاقد اعتبار خواهد بود. با توجه به همین ماده قانونی و مواد مرتبط با آن ننوشتن تاریخ چک به معنای بی اعتبارشدن آن نیست، ولی عدم رعایت این مسئله برات را تبدیل یه یک سند تجاری عادی می‌کند و همان مهر و امضای صادر کننده برای اعتبار چک کافی خواهد بود. یکی دیگر از مواردی‌ که چک را بی اعتبار می‎‌کند ناخوانا بودن آن و عدم چک‌‌نویسی صحیح است که باید افراد توجه داشته باشند که در زمان نوشتن چک با اصول صحیح چک‌نویسی آشنا باشند، تا با مشکل بی‌ اعتبار بودن آن به‌دلیل عدم مطابق امضاء، قلم‌خوردگی، بدخطی و.. مواجه نشوند. طبق ماده 11 قانون تجارت دارنده چک شخصی است که برای اولین بار چک را به بانک ارائه می‌کند. برای اینکه به‌طور دقیق مشخص شود که اولین‌ بار چه کسی برای وصول چک به بانک مراجعه کرده، باید هویت کامل و دقیق فرد از طرف بانک در پشت چک درج گردد، در صورتی که ثابت شود امضاء چک جعل شده است چک فاقد اعتبار خواهد بود. مشاوران آگاه و خبره ما در آکادمی کلهر با داشتن تسلط کامل بر قوانین حقوقی می‌توانند در زمینه چک و مسائل مربوط به آن به بهترین شیوه شما را راهنمایی کنند.

انواع چک‌های فاقد اعتبار

 

انواع چک‌های فاقد اعتبار

چک برگشتی

هنگامی‌که فرد برای نقد کردن حواله به بانک مراجعه می‌کند ولی حساب صادر کننده چک کمتر از مبلغ آن و یا خالی باشد در این حالت به آن چک برگشتی می‌گویند، که اعتباری ندارد و قانون برای صدور این نوع از حواله مجازات در نظر گرفته و پیگرد قانونی دارد. اما اگر صدور این نوع از چک دارای شرایط زیر باشد پیگرد آن حقوقی به حساب می‌آید و پیگرد کیفری و مجازات ندارد:

  • اگر چک به‌صورت سفید امضاء صادر شده باشد.
  • حواله دارای تاریخ و وعده باشد.
  • ثابت شدن اینکه چک برای ربا صادر شده است.
  • در صورتی‌که صادر کردن چک به دلیل تحقق شرط یا توافق باشد.
  • اگر دادگاه بتواند ثابت کند که چک بدون تاریخ صادر شده است.
  • در صورتی‌که دارنده چک به شعبه بانک تا مدت 6 ماه برای نقد نمودن آن مراجعه نکرده باشد.
  • در شرایطی که حواله به عنوان تعهد یا تضمین برای انجام‌ دادن کاری صادر شده باشد.

مجازات چک پرداخت نشدنی

طبق ماده 10 قانون صدورچک هرگاه فردی با علم به بسته بودن حساب بانکی اقدام به صدور چک نماید، عمل او مانند صدور چک بی‌محل است و حداکثر مجازات مشخص شده در ماده 7 برای او اجرا خواهد شد و این مجازات غیرقابل تعلیق است.

بی اعتباری چک‌های تضمینی پشت‌نویسی شده

ظهرنویسی یا همان پشت‌نویسی چک، یکی از راه‌های بود که برای انتقال چک به دیگران انجام می‌شد و دارای اعتبار بود. به این صورت که اشخاص با انجام دو امضا در پشت چک به راحتی حواله را به دیگری انتقال می‌دادند. ظهرنویسی برای افراد مسئولیت‌های قانونی را در برداشت. از روز شنبه 17 فروردین ماه سال 1398 تمامی چک‌های تضمین شده‌ای که ظهرنویسی شده بود از اعتبار ساقط شدند. به این صورت که چک‌های تضمینی تنها با نام فرد صادر شده و نقد می‌شدند. بنابراین حواله‌هایی که در وجه حامل و یا همراه با تغییر نام بودند کاغذی بی‌ارزش و فاقد اعتبار محسوب می‌شوند. باید توجه داشت که این بخش‌نامه فقط چک‌های تضمینی را شامل می‌شود و اشخاص باید از تحویل گرفتن هر نوع چک تضمینی در وجه حامل  یا فرد دیگری ممانعت کنند. طبق اعلام بانک مرکزی این عمل فقط شامل چک‌های تضمینی می‌شود. بر اساس تبصره 1 ماده 21 قانون چک، ظهرنویسی چک‌های کاغذی عادی تا زمان 29 آذر سال 1399 مجاز بوده و پس از آن ظهرنویسی فیزیکی ممنوع و در صورت انجام این‌کار حواله فاقد اعتبار خواهد بود و بی‌ارزش است.

ثبت چک‌های ظهرنویسی شده

بنابر قانون جدید ثبت تمامی اطلاعات چک در سامانه صیاد از ابتدای آذرماه اجباری شد و مشتریان بانکی به محض صادر کردن چک باید اطلاعاتی را مانند ذینفع حواله چه کسی است، مبلغ و تاریخ چک و اینکه چک برای چه کسی صادر شده است را باید در سامانه درج کرده و سپس چک را تحویل گیرنده ‌دهند

چک سندی تجاری و بسیار مهم است که دارای قوانین مشخصی است و تخلف از قانون آن در مواردی جرم محسوب می‌شود. اشخاص باید در مورد حواله و چگونگی انجام چک‌‌نویسی آگاهی کامل داشته باشند. همین برگه به ظاهر کوچک در بعضی از مواقع می‌تواند خسارت‌های جبران‌ناپذیری به افراد وارد کند. آگاهی از زمان اعتبار چک و چگونگی حواله‌های فاقد اعتبار و قوانین مربوط به آن‌ها می‌تواند برای بیشتر افراد مفید و کمک کننده باشد. بر اساس قانون چک تاریخ سررسید چک‌ها بیشتر از 3 سال از زمان سررسید آن طول نخواهد کشید و بیشتر از این تاریخ چک فاقد اعتبار بوده و در سامانه هم ثبت نمی‌شود.

 



مقالات مرتبط:

اصول چک نویسی

اعلام چک مفقودی

روش استعلام چک برگشتی

پشت نویسی چک قلم خورده



 

 

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *